logo
Útgivið 30. juni 2023

Nýggj føðslutilmæli til frama fyri heilsu og umhvørvi


Norðurlendsku føðslutilmælini fyri 2023 vórðu løgd fram á NNR-ráðstevnuni í Reykjavík í farnu viku. Nýggju tilmælini vísa á, at kostur, sum er góður fyri heilsuna ofta eisini er góður fyri umhvørvið. Yvirskipað verður mælt til meira planturíkan kost, meira fisk og minni kjøt.

Eitt djarvt stig fyri burðardyggum kosti. Soleiðis ljóðaði ein av yvirskriftunum, tá NNR2023, Nordic Nutrition Recommendations, vórðu løgd fram á ráðstevnu hjá Norðurlendska ráðharraráðnum í síðstu viku. Her verður sipað til, at nýggjastu tilmælini umframt atlit til heilsuna nú á fyrsta sinni eisini taka atlit til umhvørvið. NNR er vísindaliga grundarlagið fyri føðslutilmælum og matvørugrundaðu kostráðunum í Norðurlondum og í baltisku londunum, og lagt verður við hesum upp til, at burðardygd og heilsa ganga hond í hond, tá tilmæli verða gjørd fyri heilsugóðan kost.

NNR2023 er sætta útgávan av norðurlendsku føðslutilmælunum hjá Norðurlendska ráðharraráðnum.  Frágreiðingin byggir á eitt vísindaligt undirstøði, har hundraðtals granskarar og serfrøðingar í Norðurlondum og aðrastaðni í heiminum eiga lut í frágreiðingini.

 – NNR2023 leggur fram besta, tøka grundarlagið fyri, hvussu vit kunnu eta til frama fyri heilsuna hjá okkum sjálvum og klótuni. Avgerðin um at taka umhvørvisatlit við í hesa útgávuna er í samsvari við okkara altjóða samtyktir og við norðurlendsku visjónina um at verða mest burðardygga og samfelda økið í heiminum í 2030, sigur Karen Ellemann, aðalskrivari í Norðurlendska ráðharraráðnum.

Kosttilmælini

NNR2023 hevur kannað ávirkanina av ymsum føðsluevnum og matvørubólkum, og við støði í kanningunum eru nógvar dagføringar gjørdar í tilmælunum í mun til seinastu frágreiðingina frá 2012.

Fyri at eta heilsu- og umhvørvisvinaligan kost mælir frágreiðingin m.a. til í høvuðsheitum at eta planturíkan kost, nógvan fisk og minni kjøt.

Neyvari frágreiðingar um kanningarnar og tilmælini eru at finna í sjálvari frágreiðingini.

Føroysk kostráð

Umboð fyri Fólkaheilsustýrið luttóku á ráðstevnuni. Tey staðfesta, at sameiningin millum heilsuligu og umhvørvisligu atlitini í nýggju tilmælunum eyðsæð leggur upp til umleggingar í okkara kostmynstri. Tó er neyðugt at taka støði í lokalum viðurskiftum, tá ið arbeitt verður við ítøkiligum kostráðum í ymsu londunum. Í hesum sambandi er neyðugt at fáa til vega viðkomandi føroysk hagtøl at nýta sum grundarlag.

Frágreiðingin leggur eisini upp til, at NNR2023 veitir eitt granskingargrundað undirstøði við tilmælum fyri heilsu, kostnýtslu og umhvørvisávirkan. So er tað lagt út til myndugleikar og politisku skipanirnar at gera ítøkilig kostráð hvør sær á landsstigi, har atlit verður tikið til eitt nú matframleiðslu og atgeingi í lokaløkjunum, eins og hædd verður tikin fyri mentanarligum viðurskiftum.

Treytað av politiskum vilja er næsta stig at seta saman ein føroyskan arbeiðsbólk við umboðum frá Heilsufrøðiligu starvsstovuni, Fólkaheilsustýrinum og øðrum viðkomandi stovnum, sum saman kunnu standa fyri at menna almenn kostráð fyri Føroyar við støði í nýggju norðurlendsku tilmælunum.

Frágreiðingin kann lesast í fullari longd her

Onnur kunning

  1. Útgivið 09. feb. 2024
    Stovnarin av ABC fyri sálarliga heilsu vitjar í Føroyum
  2. Útgivið 01. feb. 2024
    PKU-kortini hjá føroyingum flyta til Føroya
  3. Útgivið 29. jan. 2024
    Vend í tølunum fyri umfarssjúkur
  4. Útgivið 23. jan. 2024
    Kanningartilboð av nýføðingum víðkað til 25 sjúkur
  5. Útgivið 10. jan. 2024
    Visit Faroe Islands Meetings skrivað grein um ABC
  6. Útgivið 05. jan. 2024
    Móttøka í Fólkaheilsustýrinum
  7. Útgivið 02. jan. 2024
    Tíðindaskriv: Farsóttarøkið á føroyskar hendur
  8. Útgivið 28. des. 2023
    Ver virkin í 31 dagar
  9. Útgivið 27. des. 2023
    Almenn móttøka í Fólkaheilsustýrinum
  10. Útgivið 22. des. 2023
    Jóla- og nýggjársheilsan
  11. Útgivið 21. des. 2023
    Legg av 2024
  12. Útgivið 04. des. 2023
    Jólakalendari hjá Fólkaheilsustýrinum
  13. Útgivið 27. nov. 2023
    Vinnararnir funnir
  14. Útgivið 24. nov. 2023
    Átøk í ABC vikuni skapt nýggjar felagsskapir
  15. Útgivið 17. nov. 2023
    Tíðindaskriv: 5.104 ferðir takk
  16. Útgivið 14. nov. 2023
    Hevur tú diabetes?
  17. Útgivið 13. nov. 2023
    Freistin er á midnátt
  18. Útgivið 03. nov. 2023
    Tíðindaskriv: Hvussu hevur tú tað, føroyingur?
  19. Útgivið 18. okt. 2023
    FarGen tørvar menn
  20. Útgivið 16. okt. 2023
    Hvussu ber til at fáa eitt heilt samfelag at trívast?